USD/JPY: Điều gì thực sự đang diễn ra phía sau các biến động của thị trường?
Vì sao những biến động gần đây ít liên quan đến biểu đồ hơn mà chủ yếu là về chiến lược. Nếu bạn theo dõi USD/JPY trong thời gian gần đây, hẳn bạn đã nhận thấy điều gì đó bất thường. Sau nhiều tháng đồng USD liên tục mạnh lên và đồng yên dường như mắc kẹt trong xu hướng suy yếu kéo dài, cặp tiền này đột ngột đảo chiều. Đồng yên tăng giá mạnh, đồng USD suy yếu, và các nhà giao dịch trên toàn cầu bắt đầu thì thầm cùng một câu hỏi: “Có ai đó đang can thiệp phía sau hậu trường không?”
USD/JPY: Từ mức đỉnh nhiều tháng đến sự tăng giá mạnh của đồng yên
Nguồn: TradingView. Hiệu suất trong quá khứ không phải là chỉ báo đáng tin cậy cho hiệu suất trong tương lai. Dữ liệu tính đến ngày 5 tháng 2 năm 2026.
USD/JPY giảm mạnh từ các mức đỉnh gần đây quanh 160 khi sức mạnh của đồng yên tăng tốc. Biểu đồ này cho thấy đà tăng mạnh của USD/JPY trong suốt cuối năm 2025, sau đó là sự đảo chiều nhanh chóng khi các cảnh báo can thiệp, báo cáo rà soát lãi suất và sự thu hẹp chênh lệch lợi suất đã kích hoạt sự tăng giá nhanh của đồng yên.
Trong thị trường ngoại hối, những biến động lớn như vậy thường báo hiệu sự thay đổi của các yếu tố cơ bản; nhưng đôi khi chúng kể một câu chuyện lớn hơn. Và lần này, câu chuyện nói về hai nền kinh tế lớn đang âm thầm tìm cách giải quyết các vấn đề riêng của mình… và nhận ra rằng họ chỉ có thể làm được điều đó cùng nhau.
Thách thức của Mỹ: Khi đồng USD mạnh không còn là lợi thế
Thoạt nhìn, một đồng USD mạnh nghe có vẻ rất tích cực. Nó thể hiện niềm tin vào nền kinh tế Mỹ, thu hút dòng vốn toàn cầu và giúp kiềm chế lạm phát. Nhưng có một điểm mà “mạnh” trở thành “quá mạnh”, và đó là lúc mọi thứ trở nên phức tạp.
Hiện nay, Mỹ đang gánh hơn 38 nghìn tỷ USD nợ quốc gia, và chi phí phục vụ khoản nợ này đang tăng nhanh. Lãi suất cao hơn đồng nghĩa với nghĩa vụ trả nợ lớn hơn, và một đồng USD mạnh còn đẩy lãi suất lên cao hơn nữa. Trên thực tế, các dự báo gần đây cho thấy riêng chi phí lãi vay có thể đạt 1 nghìn tỷ USD vào năm 2026. Đồng USD mạnh cũng làm cho hàng xuất khẩu của Mỹ kém cạnh tranh hơn. Năm 2024, Mỹ xuất khẩu 3,2 nghìn tỷ USD nhưng nhập khẩu 4,1 nghìn tỷ USD (mức thâm hụt đáng kể). Khi USD tăng giá, hàng hóa Mỹ trở nên đắt đỏ hơn ở nước ngoài, trong khi hàng hóa ngoại lại rẻ hơn đối với người tiêu dùng Mỹ.
Vì vậy, dù thị trường tài chính có thể ưa thích một đồng USD mạnh, Washington không nhất thiết mong muốn điều đó vào thời điểm này.
Thế khó của Nhật Bản: Lạm phát, trái phiếu và đồng yên yếu đi quá mức
Nhật Bản đã phải đối mặt với một đồng yên trở nên quá yếu, khiến chi phí sinh hoạt hằng ngày tăng cao. Đồng yên yếu làm đội chi phí nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như nhiên liệu, thực phẩm và nguyên liệu thô, gây áp lực lên các hộ gia đình.
Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Nhật Bản đang chứng kiến tiền lương tăng và lạm phát phục hồi rõ rệt. Điều này đã mang lại cho BoJ đủ tự tin để nâng lãi suất lên khoảng 0,75%, một sự thay đổi lớn sau nhiều năm duy trì lãi suất cực thấp. Thị trường trái phiếu chính phủ của Nhật Bản có quy mô rất lớn, và ngay cả những đợt tăng lãi suất nhỏ cũng có thể gây áp lực giảm giá trái phiếu. Nếu giá trái phiếu giảm quá nhanh, điều này có thể làm bất ổn các ngân hàng, quỹ hưu trí và toàn bộ hệ thống tài chính.
Nhật Bản cần một đồng yên mạnh hơn, nhưng không phải bằng cái giá của sự ổn định tài chính.
Một động thái phối hợp? Điều này không phải là lần đầu
Đây là lúc lợi ích của Mỹ và Nhật Bản bắt đầu hội tụ.
Nhật Bản cần đồng yên mạnh lên. Mỹ cần đồng USD hạ nhiệt khỏi các mức đỉnh. Cả hai đều không mong muốn sự biến động quá lớn. Vậy điều gì xảy ra? Thị trường ngày càng vận động như thể các mục tiêu chính sách đang dần được điều chỉnh cho phù hợp.
Chúng ta đã từng thấy điều này trước đây. Năm 1985, trong Thỏa thuận Plaza, Mỹ, Nhật Bản và các quốc gia châu Âu đã phối hợp để kéo giảm một đồng USD quá mạnh. Ngày nay, không có tuyên bố chính thức nào. Nhưng các dấu hiệu lại rất tương đồng: đồng yên tăng giá đột ngột, các báo cáo về việc Mỹ rà soát lãi suất, Nhật Bản công khai cảnh báo về mức tỷ giá, và những biến động thị trường có trật tự đến mức khó có thể coi là ngẫu nhiên.
Gã khổng lồ thầm lặng phía sau: Giao dịch carry trade bằng yên
Trong nhiều năm, các nhà đầu tư đã vay đồng yên với lãi suất rất thấp và sử dụng để mua các tài sản có lợi suất cao hơn ở nơi khác. Chiến lược này, được gọi là carry trade, đã giữ cho đồng yên yếu và hỗ trợ xu hướng chấp nhận rủi ro trên toàn cầu.
Nhưng khi đồng yên bất ngờ mạnh lên, carry trade chịu áp lực lớn. Việc vay bằng yên trở nên đắt đỏ hơn, chi phí đòn bẩy tăng lên và một số nhà đầu tư buộc phải đóng vị thế. Đóng vị thế đồng nghĩa với việc mua lại yên, và việc mua yên lại càng đẩy giá trị của nó tăng cao hơn.
Điều này tạo ra một vòng lặp tự củng cố của sức mạnh đồng yên. Việc carry trade suy yếu giúp Nhật Bản giành lại quyền kiểm soát chính sách tiền tệ và giảm lạm phát nhập khẩu.
Vậy điều gì thực sự đang thúc đẩy USD/JPY vào lúc này?
USD/JPY phản ánh mối lo ngại của Mỹ về chi phí nợ và một đồng USD quá mạnh, nhu cầu của Nhật Bản trong việc ổn định lạm phát và củng cố đồng yên, mong muốn chung nhằm tránh sự biến động gây xáo trộn, cũng như quá trình tháo gỡ carry trade bằng yên.
Chênh lệch lợi suất Mỹ–Nhật so với USD/JPY
Nguồn: TradingView. Hiệu suất trong quá khứ không phải là chỉ báo đáng tin cậy cho hiệu suất trong tương lai. Dữ liệu tính đến ngày 5 tháng 2 năm 2026.
Khi chênh lệch lợi suất giữa Mỹ và Nhật Bản thu hẹp, sức mạnh của đồng yên tăng tốc. Đường trên cho thấy chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm và trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm liên tục thu hẹp trong suốt cuối năm 2025 và đầu năm 2026. Đường dưới theo dõi USD/JPY giảm song song, minh họa cách chênh lệch lãi suất hẹp hơn làm giảm sức hấp dẫn của carry trade và hỗ trợ sự tăng giá của đồng yên.
Đây không chỉ là một cặp tiền tệ đang điều chỉnh theo dữ liệu mới. Đó là hai quốc gia đang âm thầm tái cân chỉnh chính sách theo cách mang lại lợi ích cho cả hai bên. Và khi Mỹ và Nhật Bản hành động đồng bộ, thị trường thường sẽ đi theo.